Thủ tục khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế mới nhất

Thủ tục khám, chữa bệnh BHYT hiện đã linh hoạt hơn khi người dân có thể sử dụng nhiều hình thức để chứng minh quyền lợi, từ căn cước, VNeID đến thẻ BHYT điện tử.
256f6455-a6c9-4f29-b3bf-16d40d385473-1790386515.png

Đi khám BHYT thông thường có thể dùng căn cước hoặc VNeID

Theo Điều 37 Nghị định 188/2025/NĐ-CP, khi đến khám, chữa bệnh BHYT, người tham gia phải xuất trình thông tin về thẻ BHYT theo một trong các hình thức được pháp luật quy định.

Theo đó, người dân có thể sử dụng căn cước, căn cước công dân hoặc tài khoản định danh điện tử VNeID mức độ 2 đã tích hợp thông tin thẻ BHYT. Ngoài ra, thẻ BHYT bản điện tử hoặc bản giấy cũng có thể được sử dụng.

Trong một số trường hợp thẻ BHYT chưa có ảnh hoặc chưa thể hiện đầy đủ thông tin cần thiết, người bệnh có thể phải xuất trình thêm giấy tờ chứng minh nhân thân như căn cước, hộ chiếu, thông tin liên kết trên VNeID, VssID hoặc giấy tờ hợp lệ khác theo quy định.

Quyết định 2555/QĐ-BYT cũng xác định bước đầu tiên của thủ tục khám, chữa bệnh BHYT là người tham gia cung cấp thông tin về thẻ BHYT, giấy tờ chứng minh nhân thân và các giấy tờ liên quan cho cơ sở khám, chữa bệnh.

Trẻ dưới 6 tuổi chưa có thẻ BHYT có thể dùng giấy chứng sinh

Đối với trẻ em dưới 6 tuổi, thủ tục được đơn giản hơn. Trẻ có thể xuất trình thẻ BHYT bản giấy, thẻ BHYT điện tử hoặc mã số BHYT khi đi khám, chữa bệnh.

Nếu trẻ chưa được cấp thẻ BHYT, cha mẹ hoặc người thân có thể xuất trình giấy chứng sinh bản gốc hoặc bản chụp.

Đối với trẻ vừa sinh, cha, mẹ hoặc thân nhân của trẻ thực hiện xác nhận trên hồ sơ bệnh án. Trường hợp không có cha, mẹ hoặc người thân đi cùng, việc xác nhận được thực hiện theo quy định tại cơ sở khám, chữa bệnh.

Đang chờ cấp hoặc đổi thẻ BHYT cần chuẩn bị gì?

Người tham gia BHYT đang trong thời gian chờ cấp thẻ, cấp lại hoặc thay đổi thông tin trên thẻ vẫn được thực hiện quyền lợi khám, chữa bệnh BHYT theo quy định.

Khi đến cơ sở y tế, người bệnh cần cung cấp giấy tiếp nhận hồ sơ và hẹn trả kết quả liên quan đến việc cấp, cấp lại hoặc đổi thẻ; thông tin BHYT do cơ quan bảo hiểm xã hội hoặc đơn vị được ủy quyền cung cấp và giấy tờ chứng minh nhân thân theo quy định.

Như vậy, việc đang chờ cấp hoặc đổi thẻ không đồng nghĩa với việc người tham gia phải chờ có thẻ mới mới được sử dụng BHYT.

Người hiến bộ phận cơ thể chưa có thẻ BHYT vẫn có cơ chế giải quyết

Đối với người đã hiến bộ phận cơ thể người, khi đi khám, chữa bệnh có thể sử dụng thông tin BHYT và giấy tờ nhân thân tương tự các trường hợp thông thường.

Nếu chưa có thẻ BHYT, người đã hiến bộ phận cơ thể có thể xuất trình giấy ra viện do cơ sở y tế nơi thực hiện lấy bộ phận cơ thể cấp kèm giấy tờ chứng minh nhân thân.

Trường hợp người hiến chưa có thẻ nhưng phải tiếp tục điều trị ngay sau khi hiến, cơ sở khám, chữa bệnh cùng người bệnh hoặc thân nhân thực hiện xác nhận trên hồ sơ bệnh án theo quy định.

Cấp cứu: Có thể bổ sung giấy tờ BHYT trước khi kết thúc điều trị

Một điểm người dân cần đặc biệt lưu ý là trong trường hợp cấp cứu, việc cứu chữa người bệnh được ưu tiên.

Người tham gia BHYT trong tình trạng cấp cứu được khám, chữa bệnh tại cơ sở y tế và có trách nhiệm xuất trình thông tin về thẻ BHYT cùng các giấy tờ liên quan theo quy định trước khi kết thúc đợt điều trị.

Sau giai đoạn cấp cứu, căn cứ tình trạng sức khỏe và yêu cầu chuyên môn, người bệnh có thể tiếp tục điều trị tại cơ sở đang cấp cứu, được chuyển đến cơ sở khám, chữa bệnh khác hoặc chuyển về cơ sở đăng ký khám, chữa bệnh BHYT ban đầu khi tình trạng đã ổn định.

minh-thao-j2-min-1790386750.jpg
Thủ tục khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế mới nhất (ảnh minh họa).

VNeID, VssID hoặc Internet bị lỗi vẫn được tiếp nhận khám BHYT

Nghị định 188/2025/NĐ-CP cũng quy định cách xử lý đối với trường hợp người bệnh có thẻ BHYT điện tử nhưng không thể xuất trình do VNeID, VssID gặp sự cố hoặc kết nối Internet bị lỗi. Nghị định này hiện vẫn được ghi nhận còn hiệu lực.

Theo đó, người bệnh có thể cung cấp mã số thẻ BHYT để cơ sở khám, chữa bệnh tra cứu trên hệ thống tiếp nhận dữ liệu của cơ quan bảo hiểm xã hội.

Nếu chưa tra cứu được, cơ sở khám, chữa bệnh ghi nhận mã số BHYT, tiếp nhận người bệnh và phối hợp với cơ quan bảo hiểm xã hội xác minh thông tin.

Trường hợp đến khi kết thúc lượt khám hoặc ra viện mà hệ thống vẫn gặp sự cố, thông tin chưa được xác minh, cơ sở y tế sẽ gửi hồ sơ và thông tin liên quan đến cơ quan bảo hiểm xã hội để tiếp tục xác minh, giám định và thực hiện thanh toán theo quy định.

Như vậy, lỗi ứng dụng hoặc lỗi kết nối mạng không phải là căn cứ để buộc người bệnh đang có quyền lợi BHYT phải tự giải quyết sự cố kỹ thuật trước khi được tiếp nhận.

Đi công tác, học tập hoặc tạm trú ở tỉnh khác có thể khám BHYT thế nào?

Thông tư 01/2025/TT-BYT quy định một số trường hợp người tham gia BHYT thay đổi nơi lưu trú dưới 30 ngày, đã khai báo lưu trú, có thể thực hiện khám, chữa bệnh BHYT theo quy định.

Các trường hợp này gồm người đi công tác đến tỉnh khác; học sinh, sinh viên, học viên học tập tại tỉnh khác trong một số trường hợp; người lao động làm việc tại tỉnh khác về gia đình trong thời gian nghỉ phép; người làm việc lưu động và người đến tỉnh khác thăm thành viên gia đình.

Tùy từng trường hợp, người bệnh có thể phải xuất trình thêm giấy tờ như văn bản cử đi công tác, thẻ học sinh - sinh viên, giấy nghỉ phép, giấy phân công làm việc lưu động hoặc giấy tờ chứng minh quan hệ gia đình.

Đối với trường hợp thay đổi nơi tạm trú, thông tin có thể được chứng minh bằng hồ sơ đăng ký tạm trú, thông báo của cơ quan có thẩm quyền hoặc thông tin đăng ký tạm trú đã được cập nhật trên tài khoản định danh điện tử theo quy định.

Phiếu hẹn khám lại chỉ được sử dụng một lần

Theo Điều 11 Thông tư 01/2025/TT-BYT, người bệnh có thể được cơ sở khám, chữa bệnh BHYT hẹn khám lại khi cần tiếp tục theo dõi tình trạng bệnh hoặc kiểm tra kết quả của đợt khám, điều trị trước đó.

Nội dung và thời gian hẹn có thể được ghi trên Phiếu hẹn khám lại bản giấy hoặc bản điện tử; ngoài ra cũng có thể được ghi trong đơn thuốc hoặc giấy ra viện theo quy định.

Phiếu bản giấy phải có dấu treo của cơ sở khám, chữa bệnh và chữ ký của bác sĩ điều trị; phiếu điện tử phải đáp ứng yêu cầu về chữ ký số.

Đáng chú ý, mỗi Phiếu hẹn khám lại chỉ được sử dụng một lần.

Người bệnh cần đến khám đúng thời gian được ghi trên phiếu. Nếu không thể đến đúng hẹn, cần liên hệ bác sĩ điều trị hoặc cơ sở khám, chữa bệnh để bố trí lịch khác phù hợp.

Phiếu chuyển cơ sở khám, chữa bệnh thông thường có giá trị 10 ngày làm việc

Theo Điều 12 Thông tư 01/2025/TT-BYT, khi người bệnh cần chuyển sang cơ sở khám, chữa bệnh BHYT khác theo yêu cầu chuyên môn, cơ sở chuyển người bệnh phải lập Phiếu chuyển cơ sở khám bệnh, chữa bệnh bằng bản giấy hoặc bản điện tử.

Phiếu chuyển cơ sở khám, chữa bệnh thông thường có giá trị sử dụng trong 10 ngày làm việc kể từ ngày ký.

Riêng người tham gia BHYT mắc một số bệnh, nhóm bệnh hoặc thuộc trường hợp được quy định tại Phụ lục III của Thông tư 01/2025/TT-BYT có thể sử dụng Phiếu chuyển cơ sở khám, chữa bệnh có giá trị một năm kể từ ngày ký.

Nếu Phiếu chuyển cơ sở đã hết hạn nhưng người bệnh vẫn đang trong cùng một đợt khám, chữa bệnh và cần tiếp tục điều trị tại cơ sở tiếp nhận thì giá trị của phiếu được xác định theo quy định áp dụng đối với đợt điều trị đó.

Cơ sở y tế không được tự đặt thêm thủ tục cho người có BHYT

Một trong những quy định đáng chú ý tại Nghị định 188/2025/NĐ-CP là cơ sở khám, chữa bệnh và cơ quan bảo hiểm xã hội không được tự quy định thêm thủ tục khám, chữa bệnh BHYT ngoài những thủ tục pháp luật đã quy định.

Trường hợp cần sao chụp thẻ BHYT hoặc giấy tờ liên quan để phục vụ công tác quản lý, việc sao chụp phải được thực hiện theo quy định sau khi người bệnh hoặc người giám hộ đồng ý.

Theo đó, người bệnh không phải tự đi photo giấy tờ hoặc thanh toán chi phí sao chụp chỉ để đáp ứng yêu cầu quản lý nội bộ của cơ sở khám, chữa bệnh.

Có thể thấy, các quy định mới đang từng bước giảm sự phụ thuộc vào thẻ BHYT giấy và tăng sử dụng căn cước, VNeID, VssID cũng như dữ liệu điện tử. Tuy nhiên, người tham gia BHYT vẫn nên kiểm tra trước thông tin thẻ, tình trạng tích hợp trên VNeID và chuẩn bị giấy tờ phù hợp với trường hợp của mình để quá trình khám, chữa bệnh diễn ra thuận lợi.

Tuệ Minh