Chiều 12/11, tại họp báo định kỳ ở Trung tâm Báo chí TP.HCM, Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM thông tin kế hoạch cụ thể hóa Nghị quyết 80 trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản.
Dành hơn 6.000 tỉ đồng bảo tồn di sản
Theo báo Thanh niên, để tháo gỡ khó khăn, Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM đề xuất 3 nhóm giải pháp trọng tâm, gồm bảo đảm nguồn lực tài chính, hoàn thiện cơ chế tu bổ và phân định rõ trách nhiệm quản lý di sản.
Giai đoạn 2026-2030, thành phố dự kiến bố trí hơn 6.000 tỉ đồng từ ngân sách cho công tác bảo tồn, tu bổ và tôn tạo di tích, ưu tiên những công trình có giá trị lịch sử, văn hóa đang xuống cấp hoặc có nguy cơ bị xâm hại. Bên cạnh đó, TP.HCM sẽ đẩy mạnh xã hội hóa và hợp tác công - tư.
Thành phố cũng sẽ rà soát, hoàn thiện quy trình thẩm định, phê duyệt dự án tu bổ; tăng cường phân cấp, phân quyền và xây dựng danh mục di tích cần ưu tiên bảo quản. Trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước, chính quyền địa phương, đơn vị trực tiếp quản lý và các tổ chức, cá nhân tham gia khai thác di sản sẽ được xác định rõ hơn.
Đẩy mạnh số hóa, giữ gìn giá trị nguyên gốc
Theo Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM, số hóa không chỉ phục vụ lưu trữ, tư liệu hóa mà còn giúp khai thác, giới thiệu di sản đến công chúng. Công nghệ là công cụ hỗ trợ quảng bá và nâng cao trải nghiệm, không thay thế hoặc làm sai lệch giá trị nguyên gốc.
Thành phố định hướng ứng dụng công nghệ quét 3D, xây dựng cơ sở dữ liệu số, số hóa hình ảnh, tư liệu, bản đồ, hiện vật và không gian kiến trúc di tích. Đồng thời, khuyến khích phát triển bảo tàng, triển lãm trực tuyến, hệ thống thuyết minh tự động, bản đồ số và các tuyến tham quan tương tác.
Quan điểm xuyên suốt là lấy bảo tồn làm nền tảng, giá trị nguyên gốc làm cốt lõi, công nghệ làm công cụ và cộng đồng làm chủ thể; không đánh đổi giá trị di sản để lấy lợi ích kinh tế trước mắt.
Xếp hạng 70 công trình, địa điểm thành di tích
Theo thông tin từ báo Tuổi trẻ, đến năm 2030, TP.HCM phấn đấu lập hồ sơ đề nghị đưa 3-5 di sản văn hóa phi vật thể vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia; xây dựng đề án quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị đối với 50-70% di sản đã được ghi danh.
Với di sản vật thể, thành phố đặt mục tiêu xếp hạng 70 công trình, địa điểm trong danh mục kiểm kê là di tích lịch sử - văn hóa; đề nghị xếp hạng di tích quốc gia đối với 5 di tích cấp thành phố và di tích quốc gia đặc biệt đối với 2 di tích quốc gia. Thành phố cũng triển khai các thủ tục đề nghị công nhận Địa đạo Củ Chi là Di sản thế giới.
Trong công tác tu bổ, tôn tạo, TP.HCM phấn đấu hoàn thành việc bảo quản, tu bổ đối với 100% di tích quốc gia đặc biệt và ít nhất 70% di tích quốc gia, di tích cấp thành phố bị xuống cấp. Thành phố đồng thời hướng đến đưa 1-2 di sản tư liệu vào danh mục quốc gia, đầu tư nâng cấp hệ thống bảo tàng theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại.
