Tác phẩm được van Gogh sáng tác năm 1890, có tên Châtaigniers en fleurs (Những cây dẻ nở hoa). Nhà đấu giá Sotheby's dự kiến tổ chức phiên bán vào ngày 18/11 tại thành phố New York (Mỹ).
Trước đó, phiên đấu giá đứng trước nguy cơ bị đình lại khi những người thừa kế của Samuel Fischer, chủ sở hữu đầu tiên của bức tranh, cho rằng gia đình ông từng buộc phải bán tác phẩm trong thời kỳ Đức Quốc xã đàn áp người Do Thái.

Theo Sotheby's, Samuel Fischer, một nhà xuất bản người Do Thái sống tại Berlin (Đức), mua bức tranh vào năm 1909 và sở hữu tác phẩm cho đến khi qua đời năm 1934. Con gái và con rể ông được thừa kế bức tranh, nhưng đã bán lại thông qua một nhà buôn vào năm 1936.
Thời điểm đó, chính quyền Đức Quốc xã áp đặt nhiều hạn chế đối với tài sản mà người Do Thái được phép mang theo khi rời khỏi đất nước, theo tờ The Times. Những người thừa kế của Fischer cho rằng việc bán tranh diễn ra dưới sức ép từ chính quyền này.
Sau nhiều lần đổi chủ trong khoảng 4 thập kỷ, bức tranh được gia đình Blaquier-Arrieta, một gia đình giàu có tại Argentina, mua lại vào năm 1975. Gia đình này gây dựng tài sản từ ngành công nghiệp đường và hiện quyết định đưa tác phẩm ra đấu giá trong bộ sưu tập mang tên Legendary: The Blaquier-Arrieta Collectio.
Tuy nhiên, những người thừa kế của Fischer đã yêu cầu Sotheby's rút bức tranh khỏi phiên đấu giá. Luật sư Gunnar Schnabel, đại diện cho gia đình tại Berlin, đề nghị nhà đấu giá chứng minh giao dịch năm 1936 được thực hiện theo giá trị thị trường và gia đình Fischer vẫn muốn bán tác phẩm ngay cả khi không có sự cai trị của Đức Quốc xã.

Trong email gửi ông Marco Toracca, người đứng đầu bộ phận xử lý các vấn đề hoàn trả tác phẩm nghệ thuật của Sotheby's ngày 12/11, ông Schnabel nhấn mạnh phiên đấu giá không thể diễn ra nếu hai điều kiện trên chưa được thống nhất. Nội dung email được The New York Times dẫn lại.
Trước sức ép từ phía những người thừa kế, các bên cuối cùng đã đạt được thỏa thuận vào phút chót.
Trong thông cáo báo chí, Sotheby's cho biết hai gia đình đã tìm được giải pháp được cả hai bên chấp nhận, trên cơ sở ghi nhận lịch sử phức tạp của bức tranh trong thời kỳ Đức Quốc xã và những đau thương mà gia đình Fischer phải trải qua trong thảm họa Holocaust.

Gia đình Blaquier-Arrieta đánh giá cao các cuộc đối thoại mang tính xây dựng giúp giải quyết tranh chấp. Trong khi đó, những người thừa kế của Fischer cho rằng thỏa thuận sẽ góp phần ghi nhận những tổn thất và đau thương mà gia đình họ phải chịu đựng dưới thời Đức Quốc xã.
Các bên hiện chưa công bố những điều khoản cụ thể của thỏa thuận.
Nếu đạt mức giá khoảng 180 triệu USD như dự kiến, Châtaigniers en fleurs sẽ trở thành bức tranh đắt giá nhất của van Gogh từng được bán đấu giá. Kỷ lục hiện thuộc về tác phẩm Verger avec cyprès (Vườn cây ăn quả với cây bách), được bán với giá 117,2 triệu USD tại Christie's ở New York vào tháng 11/2022.