Bí ẩn con tàu đắm hơn 150 năm ở nơi "tận cùng thế giới"

Hơn 150 năm sau vụ đắm tàu bí ẩn ngoài khơi Nam Mỹ, các nhà khảo cổ phát hiện dấu tích xác tàu và khu trại tạm thời trên hòn đảo được mệnh danh là “nơi tận cùng thế giới”.

Một phát hiện khảo cổ trên đảo Isla de los Estados, Argentina, đang mở ra hy vọng giải mã câu chuyện sinh tồn kỳ lạ của thủy thủ nổi tiếng Luis Piedra Buena cùng thủy thủ đoàn sau vụ đắm tàu cách đây hơn 150 năm.

Phát hiện dấu tích khu trại của những người sống sót sau đắm tàu

Năm 1873, trong chuyến đi săn bắt chim cánh cụt lấy dầu, thủy thủ người Argentina Luis Piedra Buena gặp nạn khi chiếc tàu buồm hai cột Espora bị đắm ngoài khơi cực nam Nam Mỹ. Sau tai nạn, ông cùng các thành viên thủy thủ đoàn tìm được nơi trú ẩn trên một bãi biển hoang vắng.

Tại đây, họ dành khoảng hai tháng để đóng một chiếc tàu mới mang tên Luisito, sau đó lên đường đến Chile an toàn. Tại Punta Arenas, Piedra Buena kể lại hành trình sinh tồn đầy gian khó của mình.

why-visit-isla-de-los-etsados-7-quixote-1-1536x1152-1794906517.jpg
Ảnh: 60-south ↵

Hơn 150 năm sau, các nhà nghiên cứu tin rằng họ có thể đã tìm thấy những dấu tích liên quan đến sự kiện này trên đảo Isla de los Estados, nơi được mệnh danh là “hòn đảo tận cùng thế giới”.

Trong nghiên cứu đăng trên tạp chí Antiquity, nhóm chuyên gia do Nicolás Ciarlo thuộc Đại học Cádiz (Tây Ban Nha) đứng đầu đã công bố những phát hiện mới trong quá trình khảo sát lịch sử hàng hải tại hòn đảo.

Isla de los Estados nằm bên kia eo biển Le Maire, gần mũi Tierra del Fuego, thuộc tỉnh Tierra del Fuego của Argentina. Hòn đảo nổi tiếng với ngọn hải đăng từng truyền cảm hứng cho nhà văn Jules Verne sáng tác tiểu thuyết Ngọn hải đăng nơi tận cùng thế giới. Từ thế kỷ XVII, khu vực này đã nằm trên một tuyến hàng hải quan trọng.

Năm 1870, chính phủ Argentina trao hòn đảo cho Piedra Buena. Dù không xây dựng khu định cư tại đây, ông thường xuyên đi thuyền qua khu vực trong các chuyến hành trình ở Patagonia.

Theo tài liệu nghiên cứu, vụ đắm tàu Espora xảy ra trong một chuyến khai thác chim cánh cụt lấy dầu. Sau tai nạn, thủy thủ đoàn sống sót và tìm cách chế tạo phương tiện mới để rời khỏi hòn đảo.

Để kiểm chứng câu chuyện của Piedra Buena, tháng 1/2026, nhóm nghiên cứu đã đến vịnh Lacroix với sự hỗ trợ của Hải quân Argentina.

Tại khu vực này, các nhà khoa học phát hiện dấu tích một con tàu đắm và một khu trại tạm thời nằm trên dải bờ biển dưới chân vách đá. Địa điểm này thường xuyên hứng chịu gió mạnh và những cơn bão từ phía tây nam. Khu trại được cho là nơi những người sống sót từng trú ngụ nằm gần một con suối.

Các nhà nghiên cứu nhận định vịnh Lacroix nhiều khả năng chính là nơi chiếc Espora gặp nạn. Nhận định này dựa trên lời kể của Piedra Buena cùng những tài liệu lịch sử khác.

Trong nghiên cứu, nhóm tác giả cho biết vị trí khu trại và các hiện vật tìm thấy tại đây có mối liên hệ với phần xác tàu nằm gần đó. Điều này mở ra khả năng địa điểm khảo cổ có liên quan trực tiếp đến chiếc Espora và thủy thủ đoàn.

Tại khu trại, nhóm khảo cổ tìm thấy các hạt thủy tinh, khuy áo và một chiếc chai. Bên cạnh đó là những vật dụng hàng hải như kính lăng trụ trên boong tàu và bản lề bánh lái.

Ở một khu vực khác trong vịnh, các nhà nghiên cứu phát hiện dấu tích của ba thân tàu bằng gỗ. Một số thanh gỗ trong đó có thể từng được sử dụng để dựng công trình. Tuy nhiên, hiện chưa thể xác định toàn bộ số gỗ này có xuất phát từ cùng một con tàu hay không.

screenshot-1794906245-1794906271.png
Đảo Isla de los Estados. Ảnh: Argentear

Bí ẩn con tàu hơn 150 năm tuổi vẫn chưa được giải mã

Theo nhóm nghiên cứu, những phát hiện mới cung cấp thêm dữ liệu về lịch sử hàng hải quanh đảo Isla de los Estados. Kết quả khảo sát ban đầu cho thấy ít nhất một con tàu từng bị đắm tại đây, dẫn đến sự hình thành của một khu trú ẩn tạm thời.

Danh tính chính xác của con tàu cũng như hành trình của những người sống sót vẫn là những vấn đề cần tiếp tục làm rõ. Các nhà khoa học cho rằng việc phân tích chuyên sâu những thanh gỗ được tìm thấy có thể cung cấp bằng chứng quan trọng.

Trong cuộc phỏng vấn với Discover Magazine, nhà nghiên cứu Nicolás Ciarlo đặc biệt nhấn mạnh giá trị của mảnh kính lăng trụ trên boong tàu được tìm thấy tại hiện trường. Theo ông, đây là một trong những hiện vật mang lại nhiều manh mối nhất.

Ông ví việc xác định con tàu có phải là Espora hay không giống như ghép một bức tranh xếp hình. Quá trình này không thể dựa vào một bằng chứng riêng lẻ mà cần phân tích, đối chiếu nhiều nguồn tư liệu và hiện vật khác nhau.

Dù vậy, cuộc khai quật vẫn chưa tìm thấy dấu tích nơi chiếc Luisito được đóng. Các nhà nghiên cứu cũng chưa xác định được liệu tàu Espora có từng bị tháo dỡ hoàn toàn hay không.

Nhóm chuyên gia cho biết cần tiến hành thêm nhiều khảo sát tại khu trại và khu vực có xác tàu đắm để làm sáng tỏ những bí ẩn còn tồn tại.

Chia sẻ với Phys.org, Ciarlo cho biết việc trực tiếp có mặt tại vùng đất hoang vu, biệt lập này giúp các nhà khảo cổ phần nào hình dung được những gì nhóm thủy thủ sống sót sau vụ đắm tàu đã nhìn thấy và trải qua cách đây khoảng 150 năm.

Song Anh (Theo Popular Mechanics)